Oud altaarmodel voor de collegiale Heilig Kruiskerk in Luik

Jean-Joseph Halleux (1815, Battice – 1876, Dinant)  
Luik, 1849
Terracotta 
100 x 40 x 17 cm 
GC.REL.02f.2018.016237 
O 259/2018 

Oud altaarmodel voor de collegiale Heilig Kruiskerk in Luik

In 1847 kreeg de beeldhouwer van de kerkfabriek Heilig Kruis de opdracht om nieuwe sculpturen te maken voor het net gerestaureerde gebouw. In 1849 presenteerde hij een model voor het altaar ter ere van de heilige Hubertus, dat later zou worden uitgevoerd. Het beeld van de heilige zou als in een juwelenkistje in het prachtige midden worden geplaatst, omringd door reliëfs die de belangrijkste gebeurtenissen uit zijn leven uitbeelden.

Werken van Jean-Joseph Halleux in de collecties van de musea van de stad Luik 

Het bronzen gipsen beeld Kain uit 1858 werd in 1875 aangekocht voor de collectie Schone Kunsten. De gekwelde voorstelling van de broer van Abel wordt door sommigen beschouwd als het hoogtepunt van zijn oeuvre. Ook deel uitmakend van de collecties is het witte marmeren borstbeeld van Godefroid Umé, afkomstig uit de provincie Luik, dat de kunstenaar in 1875 vervaardigde en signeerde. 

Tijdens de huidige werkzaamheden aan de collegiale Heilig Kruiskerk verrijkt een derde werk, dat opmerkelijk is vanwege zijn uitvoering en kwetsbaarheid, tijdelijk onze collecties: het model van het altaar van Sint-Hubertus. Sinds 2017 loopt er een uitgebreid plan voor het onderzoek en behoud van de bouwkundige staat van de collegiale kerk. Volgens een mooie traditie wordt een belangrijk deel van het roerende culturele erfgoed geconserveerd in het Grand Curtius en vult het andere werken aan die al lang in de collecties aanwezig zijn. Een daarvan, het relikwieëntriptiek van het Heilig Kruis, is permanent tentoongesteld in het museum. 

Model van het altaar 

Dit slanke model van terracotta is een altaarontwerp van Jean-Joseph Halleux (1815-1876) voor de collegiale Heilig Kruiskerk.  

In 1847 kreeg de beeldhouwer van de kerkfabriek Heilig Kruis de opdracht om nieuwe sculpturen te maken voor het net gerestaureerde gebouw. In 1849 presenteerde hij een model voor het altaar ter ere van de heilige Hubertus, dat later zou worden uitgevoerd. Het beeld van de heilige zou als in een juwelenkistje in het prachtige midden worden geplaatst, omringd door reliëfs die de belangrijkste gebeurtenissen uit zijn leven uitbeelden. 

Bovenaan zien we het hoogtepunt in het leven van de heilige: zijn bekering. Hijzelf ligt aan de voet van het altaar met zijn ambtsattributen, de mijter en de kromstaf. Het boek dat hij traditioneel in zijn hand houdt, bevindt zich onder zijn hoofd. De sleutel van de heilige Hubertus, die in zijn rechterhand wordt afgebeeld, wordt tentoongesteld in de schatkamer van de kathedraal van Luik. 

De kunstenaar liet zich inspireren door de spitsen, arcades en baldakijnen van middeleeuwse kathedralen, die de indruk wekken van pijlen die naar de hemel wijzen. Het model getuigt van de voorliefde van de 19e eeuw voor de esthetiek van het tijdperk van de kathedralen, de geïdealiseerde gotiek van de 13e eeuw. In Luik zijn nog steeds indrukwekkende getuigenissen te vinden van deze stijlperiode, die bekend staat als neogotiek. 

Dit altaarontwerp is nooit uitgevoerd. Het bleef bij een schets – een in vorm gegoten droom, voor de eeuwigheid vastgelegd.

Christelle Schoonbroodt
Conservator van de afdeling religieuze en Maaslandse kunst

Video over het model

Aanbevolen lectuur 

Flavio Di Campli, ‘Maquette d'autel pour l'église Sainte-Croix à Liège’, in: Le Néo-gothique dans les collections du Musée d'Art religieux et d'Art mosan, tentoonstellingscatalogus, Luik, Museum voor religieuze en Maaslandse kunst, 1990, p. 74-76, nr. 111. 

Philippe Joris, ‘Aspects du patrimoine néogothique de l'église Sainte-Croix à Liège’, in: Actes du sixième Congrès de l'Association des cercles francophones d'histoire et d'archéologie de Belgique, Bergen, pp. 931-940. 

Locatie – Voorwerp van de maand

Het tentoongestelde stuk is te zien in de vitrine van het voorwerp van de maand. Inkomhal van het museum Grand Curtius in Luik.

Bijschriften

Werken van Jean-Joseph Halleux in de collecties van de musea van de stad Luik

© Stad Luik – Grand Curtius