GERESTAUREERDE LEDEREN ARTIKELEN UIT DE WERKKAMER VAN EUGÈNE YSAË

In 1894 liet de beroemde Luikse violist en componist Eugène Ysaÿe (1858-1931) een huis bouwen aan de Brugmannlaan in Brussel.
Voor deze gelegenheid gaf hij zijn vriend, architect Gustave Serrurier-Bovy, de opdracht om een volledig ingerichte werkkamer te ontwerpen.
Dit unieke bewijs van de ontmoeting tussen twee vooraanstaande kunstenaars uit het einde van de 19e eeuw werd door de erfgenamen van Eugène Ysaÿe geschonken aan de stad Luik.

Na de dood van Eugène Ysaÿe in 1931 schonken zijn kinderen deze werkkamer aan zijn geboortestad om de herinnering aan hem levend te houden. De kamer werd getrouw gereconstrueerd in de lokalen van het muziekconservatorium in de Rue Forgeur en in 1977 overgebracht naar het architectuurmuseum in de Impasse des Ursulines. Nadat het museum in 1990 definitief werd gesloten kon de werkkamer van de musicus pas na de opening van het Grand Curtius opnieuw worden bezocht. Tegenwoordig is er een hele zaal aan gewijd in de permanente tentoonstelling van het Grand Curtius. Zo werd de wens van de erfgenamen gerespecteerd om "de privéwereld van een man wiens naam stevig verankerd is in de geschiedenisboeken, toegankelijk te maken voor alle geïnteresseerden".

De werkkamer beschikt over een grote wandboekenkast met ingebouwde piano, een groot bureau met muziekstandaard en talrijke meubels en decoratiestukken. Sommige van deze voorwerpen bleken in slechte staat te verkeren. Dat gold met name voor de persoonlijke bezittingen van de componist op zijn bureau.

Dankzij de financiële steun van het David-Constant Fonds van de Koning Boudewijnstichting in 2020 konden we de meest fragiele objecten toevertrouwen aan een gespecialiseerde restaurateur, Luc Hautekeete. Het doel van de restauratie was om de sporen van de tijd en het gebruik te verzachten, zodat de objecten op lange termijn bewaard kunnen blijven. De uitgevoerde restauratie bleef daarom beperkt tot consolidatie- en reinigingsmaatregelen en enkele esthetische opsmukwerken.

Hier tonen we enkele van de lederwaren uit een set met een vloeipapierhouder, een brievenhouder, een vloeistempel, een kistje en een snuisterijenschaaltje. Het gestempeld leer is versierd met kastanjebladeren en de initialen ‘E’ en ‘Y’ zijn harmonieus in elkaar verweven. Met behulp van de techniek van het leerstempelen kan een patroon in het leer worden aangebracht. Om een reliëf te creëren, worden de leervezels rondom het patroon met een hamer platgeslagen. Meestal wordt het aangebrachte patroon geaccentueerd door het leer te verven of zelfs door er bladgoud op aan te brengen.

In tegenstelling tot kunstwerken vertonen deze gebruiksvoorwerpen slijtage als gevolg van hun praktische gebruik. Juist vanwege dat gebruik werd de restauratie tot een minimum beperkt. Het was vooral belangrijk om ervoor te zorgen dat ze als historisch bewijs bewaard bleven, zonder de sporen van de materiële geschiedenis van deze objecten te verbergen.

Alle objecten waren sterk vervuild. Het leer heeft in de loop van de tijd een zure pH-waarde ontwikkeld en is daardoor erg broos geworden. Het vertoont talrijke scheuren en barsten en gaatjes, die te wijten zijn aan de broosheid van het materiaal. De sporen van veelvuldig gebruik zijn onmiskenbaar. De scharnieren van de vloeipapierhouder, de brievenhouder en het kistje waren grotendeels losgekomen. Dankzij de uitgevoerde restauratie konden de objecten intact worden gehouden, ook al blijven ze zeer kwetsbaar.

Audrey Jeghers, conservator-restaurateur / Musea van de stad Luik

Locatie – Voorwerp van de maand

Het tentoongestelde stuk is te zien in de vitrine van het voorwerp van de maand. Inkomhal van het museum Grand Curtius in Luik.

Bijschriften

GERESTAUREERDE LEDEREN ARTIKELEN UIT DE WERKKAMER VAN EUGÈNE YSAŸE
© Stad Luik – Grand Curtius